تاریخچه

پیشینه تاریخی

یاقوت حموی مورخ یونانی الاصل عرب زبان در معجم البلدان آورده است: ((تهران در گذشته از روستاهای ری بوده و ری که در تقاطع محمرهای قم، خراسان، مازندران، قزوین، گیلان وساوه واقع شده است به سبب مرکزیت سیاسی، بازرگانی، اداری و مذهبی از قدیم مورد نظر بوده و دشمنان همواره این مرکز راهبردی را مورد تهاجم و حمله قرار می داده اند. روستای تهران به واسطه برخورداری از حفره های زیرزمینی و مواضع طبیعی فراوان و دشواری نفوذ در آن ها پناهگاه خوبی برای دولتمردان و دیگر اشخاص بوده که احتمالاٌ مورد تعقیب دشمنان قرار داشته اند.

مردم شهرستان تهران، علاقه زیادی به زندگی زیرزمینی داشته اند و اکثر خانه ها چندین متر در زیرزمین واقع بوده است. البته ترس تهرانی ها از دشمنان یکی از دلایل زیرزمین نشینی آنان می باشند. ظاهراٌ پنهان شدن تهرانی ها از چشم دشمنان، خودش یک فن جنگی محسوب می شد، چون محل اختفای آنها به هیچ وجه توسط دشمنان قابل شناسایی نبوده است . یکی دیگر از نکات جالب توجه در این باره این است که تهرانی ها آن زمان هرگز اهل درگیری و خونریزی نبوده اند و تمامی هنرشان در مقابل دشمن، پنهان کردن خود در لایه های زیرزمینی بوده که البته با کمبود امکانات و افراد آن زمان ستودنی است.)) نهایتاٌ، روستای تهران پس از حمله مغولان به ری و تخریب این شهر، بیش از پیش رشد یافت.

آغامحمدخان برابر نوروز 1164  خ.تهران را به پایتختی برگزید و در همین شهر تاج گذاری کرد. با گزینش این شهر به پایتخت، روند گسترش کمی و کیفی آن متحول شد. این تغییرات در زمان رضا شاه پهلوی به اوج رسید به گونه ای که در دوره او برخی بناهای قدیمی با یک اسلوب معین تخریب شدند و ساختمان های مدرن با سبک های ایرانی پیش از اسلام، از جمله بانک ملی، ساختمان امنیه، ساختمان تلگراف و تلفن و دانشکده نظامی در جاهای مشخص به خودشان ساخته شدند. بازار تهران نیز در راستای این خط مشی به دونیم تقسیم شد و بسیاری از باغ ها ایرانی نیز با توجه به مدرن سازی و ایجاد شبکه جاده ای در شهر مشمول این طرح شدند.