تهران در یک نگاه

معرفی شهرستان تهران

تقسیمات کشوری

شهرستان تهران دارای ۳ بخش ، ۱ شهر به نام تهران ، ۴ دهستان به نام های سولقان ، سیاهرود، خلازیر و آفتاب و ۵۹ آبادی بوده است به طوری که ۹,۱ درصد بخش ها ، ۲.۳درصد شهرها ، ۵.۶ درصد دهستان ها و ۵.۸ درصد آبادی ها دارای سکنه استان در این شهرستان قرار دارد.

جمعیت و ویژگی های آن

۱-۳-۱تهران بزرگ‌ترین شهر و پایتخت ایران، مرکز استان تهران و شهرستان تهران است. جمعیت شهرستان تهران در سال ۱۳۹۵ معادل ۷۸۱۶۰۳۴ نفر بوده که نسبت به سال ۱۳۹۰ ، رشدی در حدود ۶/۳ درصد داشته است . جمعیت نقاط شهری این شهرستان ، ۷۷۷۲۸۱۳ نفر و نقاط روستایی ۴۳،۲۲۱ نفر بوده است.همچنین سهم جمعیتی این شهرستان در حدود ۵۹ درصد جمعیت استان است.

جمعیت شهرستان تهران در سال  - ۱۳۹۵- مرکز آمار ایران

نرخ شهرنشینی شهرستان در سال ۱۳۹۵ ، ۹۹,۴ درصد و جمعیت روستا نشین آن کمتر از یک درصد می باشد که این موضوع نشان می دهد رفته رفته روستا های شهرستان تهران کم جمعیت تر شده اند.

جمعیت شهرستان تهران در سال  ۹۵ ، ۷۸۱۶۰۳۴ نفر بوده است که با توجه به جمعیت استان تهران ( ۱۳۲۶۷۶۳۷نفر) ، سهمی معادل ۵۹ درصد داشته است.

تاریخچه

پیشینه زندگی در تهران به ۵٫۰۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد. در دی ماه ۱۳۹۳ اسکلت یک انسان در منطقه مولوی تهران متعلق به نزدیک ۷٫۰۰۰ سال پیش یافته شد. پیش از این گمان می‌رفت پیشینه زندگی در منطقه تهران امروزی به یافته‌ها قیطریه که متعلق به ۳٫۰۰۰ سال پیش بود، برمی‌گردد اما تاریخ شکوفایی تهران به سال ۱۷۸۸م هنگامی که آقامحمدخان قاجار آن را به پایتختی برگزید، بر می‌گردد. سپس در روزگار رضاشاه پهلوی با شتاب بیشتری گسترش یافت و مردم بسیاری از استان‌های پیراموش را جذب نمود. از دهه ۱۹۶۰م، مرکز جذب مهاجران زیادی از سراسر ایران بوده‌است. تهران در آغاز روستایی نسبتاً بزرگ بود که میان شهر بزرگ و نام‌آور آن زمان، شهر ری و کوهپایه‌های البرز جای گرفته بود. نخستین بار نام آن در یادکرد زندگینامه ابوعبدالله حافظ تهرانی (زاده ۱۸۴ خ) آمده‌است. پس از یورش مغولان به ری و ویرانی این شهر، تهران بیش از پیش رشد یافت و شماری از اهالی آوارهٔ ری را نیز در خود جای داد و مساحتش در این دوران به ۱۰۶ هکتار رسیده بود. این منطقه در دوره سلسله صفوی به علّت این‌که بقعه سید حمزه جدّ اعلای صفویه در نزدیکی حرم شاهزاده عبدالعظیم جای داشت و تهران نیز دارای باغ‌های خوش آب و هوا بود، مورد توجّه قرار گرفت.

موقعیت جغرافیایی

 شهرستان تهران با وسعتی معادل ۱۳۰۱ کیلومتر مربع در مرکز استان واقع شده که ۹/۵ درصد از مساحت استان را به خود اختصاص داده است و از این لحاظ در رتبه پنجم قرار دارد.تهران از شمال به شهرستان شمیرانات و استان البرز ، از شرق به شهرستان پردیس ، از جنوب به شهرستان های پاکدشت ، ری ، اسلامشهر، شهریار و قدس و از غرب به شهرستان کرج در استان البرزمحدود می گردد.

ارتفاع و آب و هوا

ارتفاع شهر در بلندترین نقاط شمال به حدود ۲۰۰۰ متر و در جنوبی‌ترین نقاط به ۱۰۵۰ متر از سطح دریا می‌رسد. تهران از شمال به نواحی کوهستانی، و از جنوب به نواحی کویری منتهی شده، در نتیجه در جنوب و شمال دارای آب و هوایی متفاوت است. نواحی شمالی آب و هوای سرد و خشک و نواحی جنوبی آب و هوای گرم و خشک دارند.

شهرستان تهران شامل ۳ بخش، ۴ دهستان و ۱ شهر به شرح زیر است:

بخش

مرکز بخش

جمعیت بخش 1395

نام دهستان

مرکز دهستان

جمعیت دهستان 1395

شهر

جمعیت شهر 1395

مرکزی

تهران

8،699،284  نفر

سیاهرود

تلو بالا

5،578

تهران

8،693،706

آفتاب

آفتاب

32،630  نفر

خلازیر

خلازیر

20،004

****************************

آفتاب

آفتاب

12،626

کن

کن

5،013  نفر

سولقان

سولقان

5،013

 

موقعیت اقتصادی

تهران علاوه بر این‌که مرکز سیاسی کشور است، مهم‌ترین قطب اقتصادی آن نیز است. با این‌که تنها ۱۱ درصد جمعیت کشور در تهران زندگی می‌کنند، حدود ۲۵ درصد تولید ناخالص داخلی ایران مربوط به این شهر است.

تهران با جمعیتی حدود 9 میلیون و مساحتی حدود ۷۰۰ کیلومترمربع، تولید ناخالص داخلی برابر ۸۸ میلیارد دلار دارد.

اماکن فرهنگی و مذهبی تاریخی و گردشگری

مکان های فرهنگی، مذهبی، تاریخی و گردشگری که در تهران وجود دارند از جمله فضاهای عمومی تأثیرگذار محسوب می شوند که مورد توجه مردم هستند و ارزش های فرهنگی همچون آیین ها، عادات، سنت ها و خاطرات جمعی را در دل خود محفوظ داشته اند. اگر می‌خواهید تهران و البته سیر تکاملی آن را بشناسید، باید از منطقه 12 یعنی تهران قدیم شروع کنید. منطقه 12 بیشترین آثار تاریخی مهم ایران را در خود جای‌داده است؛ حال به معرفی جاذبه‌های گردشگری تاریخی شهر تهران می‌پردازیم.

چیزی که در تهران پایانی ندارد، جز ترافیک، جاهای دیدنی است. فهرست بلندی از کاخ‌های قدیمی، موزه‌ها و پارک‌ها پیش روی شما هستند.باغ پرندگان لویزان، دریاچه چیتگر، بام تهران، پل طبیعت، پارک آب و آتش، باغ ایرانی، برج میلاد، مجموعه برج آزادی، بازار بزرگ وبرای گشت و گذار و بیرون کردن خستگی‌ها از تن عالی هستند.به این فهرست می‌توانید سرزمین عجایب تیراژه، شهربازی بیلینو، آکواریوم پارک شهر، بوستان بهشت مادران، دوچرخه‌سواری در پارک چیتگر و بوستان‌های قدیمی مانند جمشیدیه، ساعی و ملت را اضافه کنید.

تعدادی بسیاری موزه برای علاقه‌مندان به هنر و فرهنگ وجود دارد، مانند موزه رضا عباسی، موزه موسیقی، موزه فرش،‌ موزه سینما، موزه حیات وحش هفت چنار، موزه دارآباد، موزه ملی، موزه پست و تلگراف، موزه ملی ایران، موزه آبگینه و موزه‌ عروسک‌های ملل.

1. عمارت سردر باغ ملی

2. میدان مشق و کاخ دادگستری قدیم

3. بازار بزرگ تهران

4. مسجد جامع امام خمینی

5. مسجد و مدرسه میزرا ابوالحسن خان ایلچی در خیابان بوذرجمهوری

6. سبزه‌میدان

7. محله سنگلج (از خیابان خیام تا بازارچه قوام الدوله)

8. پل امیر بهادر

9. محله عودلاجان

10. امام زاده زید

11. بقعه سرِ قبرِ آقا مولوی

12. موزه ملی ایران میدان امام خمینی (ره)

13. موزه پست میدان امام خمینی (ره)

14. موزه جواهرات

15. موزه ملک کنار سردر باغ ملی (معرفی کامل موزه ملک را اینجا بخوانید)

16. موزه سکه در میدان امام خمینی (ره)

17. موزه سیزده آبان در میدان امام خمینی (ره)

18. مدرسه و مسجد سپه‌سالار

19. مدرس عالی شهید مطهری بهارستان

20. عمارت مسعودیه بهارستان

21. عمارت کوشک حدفاصل فردوسی و لاله‌زار

22. خانه قوام الدوله در خیابان امیرکبیر، حدفاصل چهارراه سرچشمه و سه‌راه امین‌حضور

23. خانه مشیرالدوله پیرنیا در خیابان منوچهری

24. خانه مستوفی‌الممالک در چهارراه گلوبندک

25. میدان حسن‌آباد

26. مدرسه دارالفنون در خیابان ناصرخسرو

27. مدرسه البرز چهارراه کالج

28. خانه استاد صبا در خیابان ظهیر السلام

29. موزه آبگینه و سفالینه ایران خیابان سی تیر

30. موزه هنرهای ملی در بهارستان

31. موزه نقاشی پشت شیشه در خیابان هدایت

32. موزه رضا عباسی در خیابان شریعتی- سیدخندان

33. موزه تاریخ طبیعی در خیابان کریم‌خان زند

34. موزه شهدا در خیابان طالقانی نبش فرصت

35. موزه هنرهای معاصر در خیابان کارگر شمالی

36. موزه فرش در خیابان کارگر شمالی بنش پارک لاله

37. موزه دانشکده علوم یا موزه فاطمی در خیابان انقلاب دانشکده علوم دانشگاه تهران

38. موزه دفینه در خیابان میرداماد تقاطع ولیعصر

39. برج آزادی (معرفی کامل برج آزادی و مسیرهای دسترسی به آن را اینجا بخوانید)

40. برج میلاد

41. دبیرستان فیروز بهرام در خیابان میرزا کوچک خان

42. کلیسای سرکیس مقدس در بلوار کشاورز تقاطع کارگر شمالی

43. کاخ‌موزه سعدآباد

44. کاخ‌موزه نیاوران

45. باغ فردوس در خیابان ولیعصر نرسیده به تجریش

46. موزه پروفسور حسابی شمیران خیابان تجریش

47. موزه حیات‌وحش

48. تکیه نیاوران

49. بازار تجریش

50. قبرستان ظهیرالدوله